Tytuł arcymistrza (GM — Grandmaster) jest najwyższym tytułem szachowym nadawanym przez Międzynarodową Federację Szachową FIDE. Warunki jego uzyskania obejmują osiągnięcie odpowiedniego rankingu Elo (co najmniej 2500 punktów) oraz zaliczenie określonej liczby norm arcymistrzowskich w turniejach o odpowiednim poziomie.
Polska posiada znaczącą tradycję szachową. Polski Związek Szachowy skupia zawodników na wszystkich poziomach, a polscy arcymistrzowie rywalizują regularnie na arenach europejskich i światowych. Dane o tytułach i rankingach podane poniżej opierają się na publicznie dostępnej bazie FIDE.
Najwyżej notowani polscy arcymistrzowie
Radosław Wojtaszek
Radosław Wojtaszek jest jednym z najsilniejszych polskich szachistów. Tytuł arcymistrza uzyskał w 2005 roku. Wielokrotny mistrz Polski, zdobywca medali na olimpiadach szachowych w barwach reprezentacji Polski. Szczytowy ranking Elo Wojtaszka przekraczał 2730 punktów. Specjalizuje się w grze pozycyjnej, co odzwierciedla dobór otwarć — często sięga po zamknięte systemy i debiut angielski.
Bartosz Socko
Bartosz Socko jest arcymistrzem od 2000 roku. Kilkukrotny mistrz Polski, uczestnik wielu silnych turniejów otwartych w Europie. Jego żona, Monika Socko, jest arcymistrzynią damską — Polska należy do nielicznych krajów, w których oboje małżonkowie posiadają tytuły arcymistrzowskie na najwyższym poziomie.
Grzegorz Gajewski
Grzegorz Gajewski uzyskał tytuł arcymistrza w 2006 roku. Znany z dokładnej gry w debiutach i solidnego stylu technicznego. Regularnie startuje w Indywidualnych Mistrzostwach Polski oraz turniejach europejskich.
Wojciech Moranda
Wojciech Moranda to jeden z czołowych polskich arcymistrzów młodszego pokolenia. Uzyskał tytuł GM w 2008 roku. Uczestniczył w licznych mistrzostwach Polski i turniejach otwartych. Zdjęcie powyżej pochodzi z Indywidualnych Mistrzostw Polski Mężczyzn rozegranych w Bydgoszczy w 2021 roku.
Historia polskiej szkoły szachowej
Szachy w Polsce mają tradycję sięgającą XIX wieku. Pierwsza polska organizacja szachowa powstała jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Polski Związek Szachowy założony w 1926 roku należy dziś do FIDE i Europejskiej Unii Szachowej (ECU).
Polska wielokrotnie uczestniczyła w olimpiadach szachowych, czyli drużynowych mistrzostwach świata organizowanych przez FIDE co dwa lata. Szczególnie silna była polska reprezentacja w latach 60. i 70. XX wieku. Zawodnicy tacy jak Mieczysław Najdorf (urodzony w Polsce, emigrant w czasie II wojny światowej) wywarli trwały wpływ na teorię szachową — jego wariant Najdorfa w obronie sycylijskiej nosi imię do dziś.
Tytuł Arcymistrza FIDE
Tytuł arcymistrza (GM) jest dożywotni. Warunki jego uzyskania: ranking Elo powyżej 2500 punktów oraz trzy normy arcymistrzowskie osiągnięte w turniejach z odpowiednim współczynnikiem trudności. Listę wszystkich arcymistrzów z podziałem na kraje publikuje FIDE na stronie ratings.fide.com.
Mistrzostwa Polski w szachach
Indywidualne Mistrzostwa Polski Mężczyzn odbywają się corocznie. Turniej ma format szwajcarski lub round-robin w zależności od roku. Obok mistrzostw mężczyzn odbywają się Indywidualne Mistrzostwa Polski Kobiet oraz kategorie juniorskie — do lat 20, 18, 16, 14 i 12, zarówno dla chłopców, jak i dziewcząt.
Mistrzostwa Polski są organizowane przez Polski Związek Szachowy. Wyniki historyczne dostępne są w bazie danych PZSzach pod adresem pzszach.org.pl.
Polskie arcymistrzyni damskie
FIDE posiada oddzielne tytuły dla kobiet: mistrzyni damskiej (WGM) i arcymistrzyni damskiej (WGM — Woman Grandmaster). Polska posiada grono zawodniczek z tymi tytułami. Monika Socko przez wiele lat była jedną z najsilniejszych polskich szachistek; jej ranking w szczytowym okresie kariery przekraczał 2490 punktów Elo. Alina Iacob, Jolanta Zawadzka i inne polskie zawodniczki regularnie startują w drużynowych mistrzostwach Europy i olimpiadach szachowych.